Posted in Biografie

Roman Burczy | 1900-1942

 Published Date: 5 września 2025

 

Urodzony w dniu 15 sierpnia 1900 r. w Ossali (pow. staszowski, parafia Niekrasów)1, syn Jana i Franciszki z domu Wiącek, z pochodzenia rolników. W roku szkolnym 1915/1916 ukończył oddział szkoły powszechnej dwuklasowej w Ossali. Od stycznia 1932 r. zamieszkały w Nowym Sączu przy ul. Węgierskiej 45 z żoną Natalią.

Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej, wcielony do Wojska Polskiego w dniu 4 marca 1920 r. W dniu 27 maja 1922 r. mianowany kapralem, w listopadzie tego samego roku awansował do stopnia plutonowego przy 3. szwadronie 4. pułku strzelców konnych ziemi Łęczyckiej. W 1922 r. wystąpił do Dowództwa Okręgu Korpusu nr IV w Łodzi z wnioskiem o przyznanie stanowiska podoficera zawodowego. Od lipca do grudnia 1922 r. uczęszczał na kurs szkoły podoficerskiej w Płocku, który ukończył z wynikiem bardzo dobrym, składając na koniec deklarację zobowiązującą do pełnienia służby czynnej w wojsku przez okres sześciu lat. Podoficerem zawodowym został mianowany w dniu 17 marca 1923 r. Od 28 listopada 1924 r. w stopniu służbowym wachmistrza na stanowisku dowódcy plutonu zwiadowców konnych przy 1 pułku strzelców podhalańskich.

Z chwilą ataku Niemiec na Polskę w 1939 r. wyruszył na front. Ranny w czasie walk, dostał się do niewoli niemieckiej. Umieszczony w Szpitalu Powszechnym w Przemyślu, a następnie w Tarnowie, skąd 6 listopada 1939 r. przewieziono go do szpitala wojskowego w krakowskiej klinice położniczej przy ul. Kopernika 23. Aresztowany 22 lutego 1942 r. przez gestapo za przynależność do ZWZ oraz kolportaż prasy podziemnej, poddany procesowi w nowosądeckim więzieniu skąd wywieziono go transportem z dnia 15 czerwca 1942 r. do KL Auschwitz (nr obozowy 39507) – tam został zamordowany w dniu 20 lipca 1942 r.

Laureat konkursów hippicznych i władania bronią białą dla podoficerów. Według zamieszczonych w dokumentacji opinii przełożonych, był bardzo dobrym podoficerem, znającym służbę, zachowującym się wzorowo tak w czasie pełnienia obowiązków jak i poza służbą, taktownym wobec podwładnych i przełożonych.

Odznaczony Medalem Pamiątkowym za wojnę 1918-21, Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości i Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę. W 1938 r. odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi za wytrwałą i staranną pracę szkoleniową.

 

  1. Co istotne, pod tą datą odnotowano w księgach parafialnych Niekrasowa narodziny Urbana Burczy [!]. Oprócz imienia dziecka zgadzają się jednak pozostałe personalia i wszystko wskazuje na to, że chłopiec chrzczony jako Urban (błędny zapis aktu po czasie?) posługiwał się przez resztę życia imieniem Roman. Na podstawie analizy zapisów metrykalnych kolejnych dzieci pary Jana i Franciszki, jak i po przeanalizowaniu pozostałych odnóg rodu, odrzuciłem możliwość błędnej identyfikacji dziecka. Zapis imienia Urban pojawia się przy tym w trzech równoległych kopiach/raptularzach chrztów. Co ciekawe, odpisy dokumentów z teczki personalnej ze zbioru WBH, bazując przecież na źródle ASC przywołują już imię Roman. Zapisy aktu chrztu: ASC parafii rzym-kat. w Niekrasowie 1900, akt nr 88/1900; Niekrasow chrzty 1897-1910; Liber Baptisatorum ab. 1895 (raptularz).

Od autora: Roman Burczy był bratem mojego pradziadka „po mieczu”, Władysława Burczego (1915-1965). Podziękowania dla Łukasza Kucińskiego za fatygę i udostępnienie mi zdjęć teczki dokumentów akt personalnych Romana Burczego przechowywanej w zbiorze WBH w Warszawie.

 

Źródła